Skip Navigation
 

          
        

        
        
        

        

        

                    

Kawy, Herbaty

- 1 - Z AGLOPRIMĄ dowiesz się, że

H E R B A T A


         To specyficzna polska nazwa składająca się z dwóch słów: łacińskiej Herba( ziele ) i chińskiej Ta ( liść ). W samych Chinach używa się dwóch określeń: na południu „ Ta” lub „ Tay” na północy „ Cha” oraz występuje też nazwa „ Ti „
Na świecie, w zależności od rejonu, z którego zakupiono pierwszą herbatę, królują, zatem te dwa określenia. I tak Europa

 
Środkowa używa określeń pochodnych od „ Ta „ ( Anglicy – Tea, Niemcy – Tee, podobnie Austriacy i Szwajcarzy ). Natomiast kraje, które zaopatrywały się w północnych prowincjach chińskich, używają dziś nazw pochodzących od nazwy ‘ Cha „ ( Rosjanie – Czaj, Mongołowie – Czok, Turcy- Chay ). Jako jedyni w Europie chińską nazwę „ Cha „ zachowali Portugalczycy, poza naszym kontynentem nazwa „Cha ‘ zachowała się także w języku perskim, japońskim i hinduskim.
 

Historia
 

        
 Wiemy, że herbata pochodzi z Chin. Nikt nie zna jednak dokładnego pochodzenia tego niezwykłego napoju, stąd tak wiele legend.
Według jednego z podań pierwszą na świecie herbatę wypił chiński cesarz Shennong przypadkiem. Pewnego ciepłego dnia 2737 p.n.e. władca odpoczywał w cieniu krzewu dzikiej herbaty. Shennong, który również był uczonym i zielarzem, ze względów higienicznych codziennie spożywał przegotowaną wodę. Nic dziwnego, że czarka wypełniona gorącym płynem także tegoż dnia stała w zasięgu cesarskiej dłoni. Delikatny podmuch wiatru strącił kilka listków, które wpadły do naczynia z wodą. Jednak władca zapatrzony w piękno otaczającej go przyrody, zauważył je dopiero, gdy skosztował naparu. Smak i aromat napoju urzekły go do tego stopnia, że pijał go codziennie.
Trudno jednak powiedzieć jak było naprawdę. Wiadomo, że herbatę od dawna znali Chińczycy, jednak pierwsze zapiski na jej temat pochodzą dopiero z VIII wieku p.n.e.
W VIII wieku chiński poeta Lu Yu napisał Świętą księgę herbaty, zawierającą opis krzewu herbacianego, narzędzi do zbioru i selekcji liści, przyborów do ceremonii przyrządzania i picia herbaty.

Herbata poza Chinami.

Dopiero ok.803 roku n.e. mnich Dengo Daishi przywiózł z Chin pierwsze nasiona krzewu herbacianego do Japonii, gdzie rozpoczęto jej uprawę. Kultura związana z piciem herbaty przyjęła w obu krajach zupełnie odmienne postaci. Różnice wynikają głównie z odmiennego podejścia filozoficznego. W Japonii narodziła się ceremonia parzenia herbaty związana z ascetyczną filozofią i estetyką buddyzmu zen, zwana Cha no yu. Jest to sztuka, która odznacza się umiłowaniem piękna. Obrzędy chińskie natomiast, dużo starsze od japońskich, związane są z taoizmem oraz wierzeniami i praktykami różnych ludów zamieszkujących kontynentalne Chiny uległy na przestrzeni wieków silnej regionalizacji. Dziś w całych Chinach można napotkać rozliczne ceremonie picia herbaty charakterystyczne np. dla różnych mniejszości narodowych. Herbata w Chinach darzona jest tak dużą estymą, że stanowi nawet kluczowy element tradycyjnych chińskich zaślubin.

W Mongolii

Herbata pojawiła się pod koniec V wieku n.e., a w Tybecie w 620 n.e.
W Tybecie bardzo szybko stała się podstawowym ( obok kumysu) napojem. Jednak w odróżnieniu od Chin i Japonii nie wykształcono tak rozbudowanych ceremonii picia herbaty, zaś sam proces przyrządzania i smak herbaty znacząco się różnił od chińskiego wzoru.


Podróż do Europy.

Do Europy przywieźli herbatę Holendrzy na początku XVII wieku. Do Anglii herbata trafiła w 1658 r. za sprawą kupca Thomasa Garrawaya. W  roku 1618 herbata pojawiła się w Rosji jako dar cesarz Chin dla cara Michała I Romanowa.

Polska.

Pierwsze wzmianki o herbacie pojawiają się w liście króla Jana Kazimierza do żony Ludwiki Marii ( XVII wiek ). Początkowo była traktowana jako ziele lecznicze i zwyczaj picia herbaty rozpowszechnił się dopiero w drugiej połowie XVIII wieku, pomogły w tym również dobre stosunki handlowe pomiędzy Polską i Anglią. Ze względu na wysoką cenę napój ten pity był jedynie na dworze królewskim, dworach magnackich oraz domach bogatej szlachty i mieszczan. W XIX wieku nastąpiło dalsze upowszechnienie dzięki samowarom sprowadzonym przez wojska rosyjskie.

Rodzaje herbaty

Istnieje wiele rodzajów herbaty. Najpopularniejsze z nich to:

Herbata czarna.

Otrzymuję ją się w wyniku czterech procesów:
  - więdnięcia
  - skręcania
  - fermentacji
  - suszenia
Legenda głosi, iż czarna herbata powstała przypadkowo, w wyniku zamoknięcia ( powodującego fermentację ) ładunku zielonej herbaty, przewożonej kliprem do Anglii.                                                                                        

 

                                                                                                            -  2  -                                                                                                        

 

Czarną herbatę zwyczajowo dzieli się na następujące kategorie:

 -   Orange Pekoe; Flowery Orange Pekoe  -  są to różne rodzaje małych liści z górnej części krzewu, według miłośników herbaty to one umożliwiają zaparzenie najlepszego napoju.
 -  Broken Pekoe, Broken Orange Pekoe     -  jak wyżej liście z górnej części krzewu lecz liście mechanicznie łamane podczas produkcji.-  Souchong –    duże liście herbaciane, zbierane z reguły z dolnej części krzewu.
 -  pył herbaciany -  najgorszy rodzaj „surowca „ używany do produkcji herbaty ekspresowej.

Najbardziej popularne gatunki czarnej herbaty:

 -  Yunnan       - pochodząca z Chin, swoją nazwę zawdzięcza prowincji, w której jest uprawiana i która jest uważana za kolebkę herbaty.
 -  Assam         -  tradycyjna indyjska herbata o mocnym smaku.
 -  Darjeeling   -  tradycyjna herbata indyjska, o delikatnym smaku, najlepsza jest bez jakichkolwiek dodatków, które mogłyby ten wyjątkowy smak        
                        -  ( dolewanie mleka nie wchodzi w rachubę )                                                                                 
 -  Ceylon        -  herbata produkowana na Sri Lance, ma wyrazisty smak i czerwono-brązowy kolor.

Herbata zielona

Powstaje z liści nie poddanych fermentacji- natychmiast po zerwaniu przeprowadzany jest proces suszenia. Dzięki temu przechowuje ona więcej cennych składników od czarnej herbaty lub ulunga. Jest też delikatniejsza w smaku od czarnych herbat.


Najbardziej popularne gatunki zielonej herbaty:

 -  Genmaicha    -  wytwarzana w Japonii, jej charakterystyczny smak wynika z pomieszania herbaty właściwej z ziarenkami brązowego, prażonego
                           -  ryżu.
 -  Gunpowder    -  chińska zielona herbata, o charakterystycznie zwiniętych w kulki liściach, którym zawdzięcza swoją nazwę ( proch strzelniczy )
                           -  Podczas parzenia liście rozwijając się, dając zielonkawo-miedziany napar o lekko cierpkim smaku.
 -  Sencha           -  Japońska herbata o długich, dość grubych liściach. Zawiera dużą dawkę witaminy C.

Herbata biała

Powstaje z młodych pączków, które nie zdążyły się jeszcze rozwinąć z  krzewu herbacianego ( tzw.silver tips ) Młode listki zawierają 3x więcej zdrowotnych polifenoli, niż liście starsze. Zebranie takich pączków możliwe jest jedynie na wiosnę, gdy roślina budzi się ze snu zimowego. Krzewy, z których powstać ma biała herbata, są czasami dodatkowo chronione przed słońcem- ma to zapobiec wykształceniu się chlorofilu.  W trakcie produkcji poddawana jest tylko procesowi więdnięcia i suszenia. Herbata ta produkowana jest głównie w Chinach. Herbata biała ma odcień lekko srebrnawy, a po zaparzeniu ma kolor jasno-słomkowy. Ma właściwości orzeźwiające i pobudzające, działanie antyoksydacyjne, czyli opóźniające efekty starzenia dzięki obecności antyutleniaczy, antymutogenne ( przeciwdziała powstawaniu zmian nowotworowych w komórkach ), zawiera polifenole, które chronią organizm przed atakiem wolnych rodników ( substancji szkodliwych, powodujących zmiany w DNA komórki ) Jest to jeden z najdroższych rodzajów herbaty – ceny zależą od gatunku, niemniej w Polsce przeciętnie kosztuje ona od 30 zł do ponad 100 zł za 100g.

Herbata żółta.

Jej proces produkcji zbliżony jest początkowo do herbaty białej, ale pozwala jej się na dłuższe schnięcie, co powoduje, że w smaku różni się w sposób istotny zarówno od białej jak i zielonej herbaty. Kolor naparu jest zielonkawo-żółty. Określeniem tym nazwano także herbaty serwowane na Dworze Cesarskim. Obecnie uznawane za najszlachetniejszy rodzaj herbat.

Herbata czerwona ( Pu-Erh )

Jest herbatą, która przechodzi dodatkowy proces fermentacji i leżakowania. Naukowcy twierdzą, że czerwona herbata zyskuje swoje lecznicze właściwości i niepowtarzalny aromat dzięki procesowi fermentacji. Jej zdrowotne działanie jest tym skuteczniejsze, im dłużej pozwala jej się dojrzewać w odpowiednich warunkach. Najkosztowniejsze, ale zarazem najlepsze czerwone herbaty Pu-ERh dojrzewają w tajemniczych grotach przez około 60 lat.. Różni ją to od pozostałych herbat, które powinny być możliwie świeże.
 Pochodzi z prowincji Yunnan w południowych Chinach. O ile herbatę pozostałych rodzajów przechowuje się nie dłużej niż rok, o tyle herbata Pu-Erh może leżeć nawet 50 lat. Jej charakterystyczną cechą jest bardzo silny zapach i smak. Uważana jest za herbatę mającą bardzo korzystny wpływ na zdrowie. Z tego względu np. w czasach dynastii Tang picie herbaty Pu-Erh było przywilejem cesarza.

Herbata niebieska ( ulung lub oolong  ‘ Czarny Smok „ )

Herbata ta często jest nazywana także niedofermentowaną lub półfermentowaną. Produkowana w Chinach kontynentalnych i na Tajwanie. Zbiór liści odbywa się w ściśle określonym czasie. Zaraz po zebraniu, liście pozostawione są na słońcu. Kiedy zwiędną, zbiera się je i wstrząsa w bambusowych koszach w celu obtarcia brzegów liści. Czynności te ( więdnięcie i wytrząsanie ) powtarza się kilkakrotnie na przemian, do momentu, kiedy liście zyskają kolor żółtawy. Wtedy poddaje się je lekkiej fermentacji, która stanowi 12-15% fermentacji zwykłej i procesowi palenia. Liście tej herbaty nigdy nie są połamane przez skręcanie, są zawsze całe.

Herbata Rooibos

Wytwarzana z igieł krzewu Aspalathus linearis uprawianego w RPA. Daje słomkowy napar o charakterystycznym miodowym smaku. Nie zawiera garbników ani kofeiny. Obniża ciśnienie krwi, pozytywnie wpływa na układ odpornościowy, dzięki dużej zawartości przeciwutleniaczy spowalnia proces starzenia i hamuje rozwój komórek nowotworowych. Potocznie nazywana jest „ herbatą życia „

Hebata owocowa

W jej skład wchodzą owoce suszone lub kandyzowane. Dla urozmaicenia dodaje się do nich płatki kwiatów, zioła, trawy cytrynowe i przyprawy. Działa orzeźwiająco i znakomicie zaspokaja pragnienie.                                                                               


                                                                                                                    -  3  -

 

 

Herbata aromatyzowana

Powstaje przez mieszanie dodatkowych aromatów z liśćmi herbat: zielonej, czarnej, Pu- Erh lub ulung. Czynność tę wykonuje się tuż przed pakowaniem, czyli po dokonaniu się wszystkich procesów związanych z produkcją herbaty. Najczęściej do herbat dodaje się płatki kwiatów ( róży, jaśminu ) lub owocowych esencji zapachowych. Nie należy mylić herbat aromatyzowanych z naparami ziołowymi, zwanymi„ herbatkami ziołowymi”,  które nie powstają na bazie herbaty i nazwę herbaty naszą nie słusznie.
Najbardziej popularne gatunki herbat aromatyzowanych to :
 -  Earl Grey
 -  lapsang
 -  souchong

Herbata prasowana

Znana jest już od czasów panowania w Chinach dynastii Tang. Wytwarzano wtedy herbatę w formie twardych kulek, wystawiając liście pod działanie pary, następnie prasując je i dopiero wtedy podając suszeniu. W takiej właśnie formie herbata dotarła do Japonii. Obecnie herbata jest prasowana hydraulicznie na kształt płytek, niewielkich kostek, gniazd lub miseczek.
                                                                                                     
Gatunki herbaty

Herbata chińska

Jest krzewem do 5 m wysokości występuje w dolinie rzeki Jangcy w rejonie Himalajów po północnej stronie dając surowiec delikatniejszy.

Herbata indyjska

Jest drzewem mającym wysokość do wysokości 20 m, rosnącym w dolinie rzeki Brahmaputry w rejonie Himalajów po południowej stronie tych gór dając surowiec mocniejszy. Odkrył je angielski oficer wojsk kolonialnych Szkot Robert Bruce.

Rodzaje herbat występujących w handlu:

-  liściowa ( leaf )
-  łamana  ( brocken )
-  proszkowa ( fannings )
-  pyłowa  ( dust )

Herbata biała nie podlega tej klasyfikacji, gdyż występuje jedynie w postaci srebrzystych igiełek na wierzchołkach pierwszych listków.

Ze względu na stopień fermentacji herbaty dzielimy:

 -  niefermentowane                ( tj. zielone )
 -  półfermentowane               ( tj.oolong )
 -  całkowicie fermentowane  ( tj. czerwone )

Co kraj to obyczaj, czyli o zwyczajach picia herbaty na świecie

Wiadomo, że w Polsce pijemy dużo herbaty, nasz kraj znajduje się na czwartym miejscu, jeśli chodzi o spożycie tego napoju na jednego mieszkańca. Przed nami są tylko Irlandia, Wielka Brytania i Rosja.

  Jak się pije herbatę w poszczególnych krajach?

Chiny

W Chinach pije się tam przede wszystkim herbaty zielone i aromatyzowane, jako, że większość czarnych herbat jest eksportowana. Przywiązuje się tam dużą wagę do picia herbaty. Wszędzie pije się ten wspaniały napój, w restauracji, jako pierwszy podany czajnik z herbata oraz jako ostatni w celu zapewnienia dobrego trawienia. W każdym biurze czy fabryce natknąć się na dzbanki z parującą wodą, a ludzie pracujący w polu zabierają ją w słoikach lub w baniakach. Tradycyjnie w Chinach herbatę zaparza się miseczce z przykrywką zwanej haiwan.

Japonia

Japończycy od lat najbardziej cenią sobie zieloną herbatę, która jednak pomału zostaje wypierana przez czarną herbatę pitą w sposób angielski z mlekiem. Dużo osób w Japonii chce uczyć się, jak prawidłowo parzyć herbatę, dlatego też dużą popularnością cieszą się szkoły herbaciane, w których przekazywane są tajniki Ceremonii Picia Herbaty. Coraz częściej także powstają szkoły, gdzie można nauczyć się jak należy poprawnie parzyć czarną herbatę, jak ją podawać i do jakich potraw.

Wielka Brytania

Mimo spożycia herbaty w Anglii na rzecz napojów gazowanych oraz kawy, Anglicy nadal lubią swoje Five o lock. Piją ją też przy każdej innej okazji, do śniadania czy lunchu. Niestety dużą popularnością cieszą się herbaty ekspresowe, mimo, że wiele firm, Whittard of Chelsea albo Twinings rozwijając sieć swoich sklepów pozwala na zapoznanie się z wysokogatunkowymi herbatami. Dla Anglika filiżanka dobrej, mocnej herbaty będzie wspaniałym dodatkiem do ciężkiego śniadania oraz zwieńczeniem ciężkiego dnia pracy.      

 

 


                                                                                                           -  4  -

 

 

 


Irlandia

W Irlandii spożycie herbaty jest największe na świecie, Irlandczycy znani są ze swojego uwielbienia do tego napoju. Dlatego też w każdym domu, miejscu pracy znajduje się czajniczek i herbata, którą częstują też swoich gości. Chociaż dominuje sposób zaparzania herbaty z torebek ekspresowych, wielu Irlandczyków kultywuje swoisty rytuał parzenia herbaty.

Typowa irlandzka herbata to mieszanka mocna i wykonana z bogatych o słodowym smaku Assamów z dodatkiem herbat pochodzących z Cejlonu lub Afryki, charakteryzujących się tym, że dla uzyskania mocy korzysta się z herbat o drobnych listkach, jest to tzw. herbata o liściach łamanych. Do rozgrzanego czajniczka wsypujemy, tak jak większość innych herbat, łyżeczkę herbaty na filiżankę, plus jedną dodatkowo. Zalewamy gotującą wodą, ale nie może ona być gotowana za długo. Czajnik powinien być stale podgrzewany lub przykryty dla utrzymania ciepła. Prawdziwa herbata po irlandzku powinna być podawana z mlekiem lub śmietaną, które powinno się wlewać do filiżanki przed herbatą, ( co podobno jest bardzo ważne )
Do herbaty powinno się podawać słodycze, których zawsze powinien być duży wybór pod względem smakowym i rodzajowym oraz powinien różnić się w zależności od pory podania herbaty. Np. do herbaty popołudniowej między godziną 15 a 17 podaje się lekkie ciasta.
W Irlandii nieformalna przerwa na herbatę jest o godzinie 11.

 


Indie

Produkcja herbaty w Indiach jest bardzo duża, dlatego też picie herbaty jest bardzo popularne. Pije ją się przede wszystkim na sposób angielski, tzn. mocną z mlekiem i przyprawami.

Rosja.

Herbata w Rosji jest też bardzo popularna. Pije się tam herbatę zarówno zieloną jak i czarną. Pije się ją w szklankach. Rosjanie nie słodzą herbaty, ale biorą do ust kostkę cukru i popijają herbatą. Od lat 30 tych XVIII wieku w Rosji niekończącą się popularnością cieszy się samowar. Jest to urządzenie, które służy do stałego podgrzewania wody poprzez specjalne palenisko umieszczone na spodzie samowara. Przez środek naczynia przechodzi rura, która utrzymuje wysoką temperaturę wody. Na samej górze znajduje się mały czajniczek, w którym zaparza się mocną esencję, do której dolewa się wody z kranika umieszczonego z boku samowara.
                                                                                         
Maroko

Tu przygotowaniem i podaniem herbaty zajmuje się mężczyzna, który nalewa herbatę z imbryka z długim dzióbkiem, aby można było lać z większej wysokości w celu dotlenienia naparu. Operacje przelewania powtarza się kilkakrotnie uzyskując na powierzchni herbaty warstwę pianki. Herbatę podaje się w szklankach, często z liściem mięty.

Mongolia i Tybet.

Tradycyjną herbatę tych terenów zapożyczoną od Mongołów przygotowuję się gotując prasowaną zieloną herbatę w mleku ( bez wody ), dodając masło lub łój barani oraz mąkę i sól. Czasami dodaje się krew zwierzęcą.
Tybetańczycy herbatę zieloną gotują w wodzie, ale z dużym dodatkiem mleka Jaka, solą, a następnie ubijają w beczce do jednorodnej konsystencji. Ta receptura przyrządzania herbaty utrzymuje się wciąż w tych rejonach, jednak często jest zastępowana obecnie przez „ typową” herbatę zaparzoną w wodzie, choć z dodatkiem mleka, tłuszczu i soli.

Stany Zjednoczone.

Tu w ostatnich latach znacznie wzrosło spożycie herbaty. Dzięki reklamie oraz zwiększeniu zainteresowania problemami zdrowotnymi pije się w USA wszystkie rodzaje herbaty. Tam też dużą popularnością cieszy się herbata mrożona, którą wymyśloną właśnie w Stanach Zjednoczonych w 1904 roku.

Magia parzenia.

                  I tak oto leżą przed nami delikatne, poskręcane listki, które przeszły długą drogę z plantacji do naszego domu.
Jak i w czym przygotujemy herbatę zależy tylko od nas.
Wybieraliśmy ją długo, bo ma być na specjalną okazję, bo każdy jej łyk jest taką okazją, nie można, więc jej pić byle jak, np. w szklance, z fusami na dnie. Trudno w taki sposób pić z wielką przyjemnością nawet najlepszą herbatę.
Są pewne reguły parzenia herbaty, na które w dzisiejszych szybkich czasach nie ma czasu. Trudno wymagać, aby każdy przygotowywał filiżankę herbaty w ten sposób, za każdym razem, gdy chce się jej napić. Czasami jednak warto zwolnić tempo i pozwolić na odrobinę ciszy i spokoju przygotowując i pijąc herbatę.
                 Żeby właściwie zaparzyć herbatę potrzeba dwóch porcelanowych lub kamionkowych dzbanków. Jeden z nich przepłukujemy wodą blisko zagotowania, następnie wsypujemy herbatę, ilość zależy od jej rodzaju, ale przeważnie 1 łyżeczka na filiżankę.. Zalewamy wodą, której temperatura też zależy od rodzaju herbaty. Herbaty zielone zalewamy wodą o temperaturze 70-90 stopni, a czarną wodą o temperaturze 100 stopni.
Parzymy ją odpowiedni dla danej herbaty okres czasu, ale ogólną zasadą jest, że parzymy ją przez ok.3-5 minut. Następnie przelewamy do drugiego dzbanka w celu oddzielenia naparu od liści. Gotowany napój przelewamy najlepiej do filiżanek porcelanowych.
Woda, którą używamy do parzenia herbaty ma także wpływ, na jakość, i smak naparu. Najlepiej używać wody przefiltrowanej lub mineralnej, ponieważ woda z naszych kranów powoduje, że herbata jest mętna i tworzy się na jej powierzchni osad, tzw. szumowiny.
              Herbata uwielbia porcelanę, która znana była w Chinach, od wieków. Zaczęto jej używać w czasach dynastii Tang  i do czasów panowania dynastii Ming porcelanowe dzbanki przypominające dzisiejsze czajniczki, używane były do wina. Sposób parzenia herbaty rozpowszechniony w tych czasach wymagał naczyń zakrytych, w których można było zanurzyć liście herbaty i utrzymać wysoką temperaturę naparu, tak zaczęto używać dzbanki używane do wina. Do Europy porcelana trafiła dzięki Holendrom w XVI wieku. Jednak dopiero w XVII wieku udało się stworzyć imitacje dzbanków odpornych na wysokie temperatury, a dopiero po stu latach Europejczykom się udało odkryć sekret powstawania chińskiej porcelany.   

                                                                                                                 -  5  -


                    Herbatę należy najlepiej spożywać siedząc wygodnie, słuchając np. ulubionej muzyki, wyciszając się zupełnie, nie myśleć o problemach, ten napój ma nas wyrwać na moment z pośpiechu.
Herbata ma wyjątkową moc, przy herbacie panuje dyskretny czar, należy się delektować delikatnym smakiem. Nie ma nic lepszego na zmęczenie po całym dniu pracy, gdy zimno za oknem i pada śnieg lub deszcz lub słońce piecze niemiłosiernie, jak filiżanka dobrej herbaty Earl Grey albo indyjskiej Darjeeling.

Jak i z czym pić herbatę?

Wydaje się, że każdy dokładnie wie, jak i z czym pić herbatę. Tymczasem nie jest to takie oczywiste. Pić gorzką, czy słodką? Z mlekiem, cytryną, a może z miodem lub konfiturą? Wszystko jest dopuszczalne. Zależy to od rodzaju herbaty, jaką pijemy, gdyż nie do każdej pasują te same dodatki.
Smakosze często są jednak zdania, że dobra herbata, dobrze zaparzona i dobrze podana nie wymaga żadnych dodatków i polepszaczy. Jeśli chce się ocenić Twój napar, nabierz do ust mały łyk, potrzymaj trochę w ustach i kołysząc na języku, posmakuj, po chwili powąchaj napar w filiżance i ponownie posmakuj. Postępując w ten sposób możesz dokładnie ocenić smak, moc, cierpkość i zapach.

Jak dobrać herbatę do potrawy?

Herbata jest doskonałym napojem na każdą porę dnia. Istnieją gatunki, które doskonale komponują się z każdym dniem. Trudno jednak zaprzeczyć, ze niektóre rodzaje herbat idealnie komponują się z danymi potrawami, podkreślając ich smak.
Smakosze świetnie wiedzą, że każda potrawa wymaga odpowiedniej oprawy. Jej smak można podnieść dobrze dobraną herbatą. Przykładowo smak ostrych serów doskonale podkreśli Earl Grey. Do potraw pikantnych dobry towarzyszem będą herbaty zielone ( np. zielona jaśminowa ), a także Darjeeling oraz cejlońska. Do mięs drobiowych podajemy herbatę zieloną jaśminową lub czarną Darjeeling, a do dziczyzny- Earl Grey. Do ryb świetnie pasują herbaty zielone oraz Darjeeling. Po zakończonym posiłku ( po upływie mnie więcej po pół godziny ) warto wypić filiżankę zielonej herbaty, która wspomaga trawienie

Sposób przyrządzania herbaty

Sposób przyrządzania herbaty znany jest już około 4 tysięcy lat. W tym czasie w związku z piciem herbaty zrodziło się wiele zwyczajów, m.in. japońska ceremonia picia herbaty czy angielski five o’clock. W wielu krajach znane są napoje na bazie herbaty zwane czajem. 
                                                                                                  

Czarna herbata

Czarną herbatę powinno się zalewać wrzącą wodą ( 100 oC ). Najczęstszym błędem popełnianym podczas przyrządzania czarnej herbaty jest użycie wody o zbyt niskiej temperaturze. Herbatę powinno się zaparzać trzy do pięciu minut, po tym czasie zaczyna się uwalniać tanina, która neutralizuje pobudzające działanie teofiliny i kofeiny. Dodatkowo
herbata staje się gorzka.

Zielona herbata

Herbatę zieloną należy zalewać wodą o temperaturze od 60 o C do 80 o C w zależności od rodzaju herbaty. Parzyć należy do trzech minut, aby herbata nie nabrała gorzkiego posmaku.
Te same liście można parzyć nawet do trzech razy, a najwartościowszym naparem jest zazwyczaj drugi. Pierwszy często jest wylewany.
                                                                                                    
Biała herbata.

Tę wykwintną herbatę parzyć można trzykrotnie w temperaturze 85 oC. Należy ją parzyć ok.5-7 min., wtedy biała herbata zachowuje najlepsze wartości smakowe.

Żółta herbata

Żółtą herbatę parzy się tylko raz. Temperatura powinna wynosić 90 oC. Parzenie trwa standartowo: 3 minuty.

Ulung niebieska herbata.
.
Herbatę półfermentowaną typu ulung ( czarny smok ) parzy się w temperaturze 90 o C przez 3-4 minuty. Jako, ze można ją parzyć nawet do czterech  razy, to trzeci i czwarty napar można zostawić nawet na około 5-6 minut aby „ wycisnąć „ z nich cały aromat. Uwaga , herbata typu ulung nie jest w żaden sposób rozdrabniana, są to po prostu całe ususzone i zrolowane liście. Dlatego właśnie, aby oddała cały swój aromat, powinna być parzona w dużych dzbankach, aby liście mogły się rozwinąć.

Czerwona herbata ( Pu- Erh )

Parzenie powinno trwać 3 minuty i odbywać się w temperaturze 90-100 o C. Parzenie Pu-Erh odbywać się może wielokrotnie, bo herbata ta w każdym kolejnym parzeniu oddaje do naparu inne dobroczynne substancje.

Jak przechowywać i kupować herbatę?

Najczęściej herbaty kupuje się supermarketach, ale nie zawsze są to herbaty wysokogatunkowe, przeważnie w torebkach do szybkiego zaparzania. Powstaje w naszym kraju coraz więcej sklepów specjalizujących się w sprzedaży herbat i akcesoriów herbacianych. Tak stacjonarnych jak i internetowych.
Do przechowywania liściastej herbaty najlepsze są hermetyczne pojemniki metalowe, szklane lub porcelanowe. Pojemniki powinny być trzymane w pomieszczeniach suchych i o stałym obiegu powietrza. Herbaty nie powinno się przechowywać w pobliżu przypraw oraz artykułów o intensywnym aromacie. Herbatę najlepiej przechowywać w większych ilościach, gdyż w mniejszych szybciej tracą aromat. Warto wiedzieć, że w odpowiednich ( hermetycznych ) pojemnikach można ją przechowywać nawet do 10 lat.


C I E K A W O S T K I
 
Czyli, co wart wiedzieć o herbacie.

Zgub zbędne kilogramy    z zieloną herbatą.

Pijąc zieloną herbatę, dzięki występującym w niej katechininom, które spalają dodatkowo 70 kalorii dziennie traci się na wadze.
Zielona herbata pomaga także zwiększyć tempo metabolizmowi.

                                                                                                                    -  6  -

 

Zielona herbata w walce z alergią

Japońscy naukowcy stwierdzili, że zielona herbata jest użyteczna przeciw alergenom wywołującym kichanie wliczając pyłki, sierść zwierząt i kurz. Jeden z jej składników zapobiega biochemicznym procesom zaangażowanym w wytwarzanie reakcji alergicznych.

Maseczka z zielonej herbaty.

 10 saszetek zielonej herbaty zalewamy ok.150 ml tzw. białego wrzątku, parzymy przez 3 minuty, po czym usuwamy saszetki  i studzimy napar. Na oczyszczoną i osuszoną twarz nakładamy czystą gazę nasączoną przygotowanym i osuszonym naparem. Usuwamy kompres po upływie około 10 minut, przemywamy twarz letnią wodą, osuszamy i nakładamy nawilżający krem.

Relaks w kąpieli.

  25 saszetek zielonej herbaty zalewamy 4 szklankami tzw. białego wrzątku, parzymy 5 minut, po czym usuwamy saszetki i dodajemy 3 łyżki miodu. Napar wlewamy do wypełnionej ciepłą wodą wanny.

Okład na zmęczone oczy.

Zamocz 2 saszetki np. z zieloną herbatą w ciepłej wodzie i połóż na powieki na 20 minut. Teina zawarta w herbacie zmniejsza opuchliznę i zmęczenie powiek.

Polepsz smak suszonych owoców.

 Suszone owoce są znacznie smaczniejsze po namoczeniu w herbacie, a nie w wodzie.
                                                                                            
Usuń z patelni zapach ryb i cebuli.

Czyszcząc patelnię wilgotnymi liśćmi herbaty pozbędziesz się z niej zapachu cebuli i ryb.

Przyciemnij jasne włosy.

 Farbowanie włosów herbatą? Otóż tak. Nie tak dawno temu, bo w zeszłym stuleciu panie twierdziły, bardzo mocny napar herbaciany, farbuje włosy blond, lekko je przyciemniając na jasnobrązowo.

Dezynfekcja herbatą?

Aby złagodzić pieczenie skóry po goleniu i zdezynfekować małe ranki, można przyłożyć mokrą saszetkę z herbatą na bolące miejsce.

Sposób na lśniące lustra.

Lustra będą lśniące, jeśli zostaną wyczyszczone chłodną esencją herbacianą, a następnie wypolerowane do sucha miękką ściereczką.

Odświeżamy wykładzinę dywanową.

Wykładzinę dywanową dobrze jest co jakiś czas ( po odkurzeniu ), pokryć wilgotnymi fusami od herbaty, które  następnie zmiatamy szczoteczką.

Herbata w ogrodzie

 Sadząc rośliny w donicach, czy w skrzynkach balkonowych warto ułożyć warstwę  zużytych saszetek herbaty ( mniej więcej w połowie wysokości pojemnika ) wokół bryły korzeniowej rośliny. Zdecydowanie zwiększy się zatrzymywanie wody w ziemi, a przy okazji stopniowo uwalniające się składniki pokarmowe z herbaty są doskonałym nawozem dla roślin.
Jeśli nasze rośliny są zasadolubne, na saszetki można posypać trochę pokruszonych skorupek od jajek, które są świetnym źródłem wapnia.
Rośliny kwasolubne np. paprocie można podlać od czasu do czasu szklanką herbaty zamiast wodą.
Krzewy róż doskonale reagują na taninę ( garbnik zawarty w herbacie ). Rozsypujemy fusy z herbaty ( mogą być też w saszetkach ) wokół krzewów róż i przysypane ziemią będą  w czasie podlewania uwalniać substancje odżywiające.